Tại sao chúng ta ăn thịt động vật? (Phần 2)

Một người ăn chay là người không ăn thịt. Dù một số người chọn ăn chay để cải thiện sức khỏe của họ, thì nhiều người ăn chay khác dừng ăn thịt vì họ không tin đó là đạo đức khi ăn thịt động vật. Họ là người có 1 quan điểm triết lý nhất định. Lựa chọn không ăn thịt là 1 sự phản ánh của hệ thống niềm tin sâu sắc, ở đó việc giết hại động vật vì mục đích của con người được xem là vô đạo đức.

Và chúng ta sử dụng thuật ngữ “người ăn thịt” (meat eater) để mô tả về bất kỳ ai không phải là người ăn chay.

Chúng ta ăn thịt không phải vì chúng ta bị bắt buộc, chúng ta ăn thịt vì chúng ta lựa chọn điều đó. Chúng ta không cần thịt để sinh tồn được, hoặc thậm chí để khỏe mạnh. Hàng triệu người ăn chay khỏe mạnh và sống thọ đã chứng minh điều này. Chúng ta ăn thịt đơn giản vì đó là những gì chúng ta luôn luôn làm, và vì chúng ta thích mùi vị của nó. Chúng ta không xem việc ăn thịt như một sự lựa chọn, được dựa trên những giả định về động vật, về thế giới và về bản thân chúng ta. Chúng ta xem việc ăn thịt như một sự quy định, một điều “tự nhiên”, một cách thức mà mọi việc đã luôn luôn diễn ra và sẽ luôn luôn diễn ra. Chúng ta ăn thịt mà không suy nghĩ mình đang làm điều gì và tại sao, bởi vì hệ thống niềm tin nằm dưới hành vi đó là vô hình. Hệ thống niềm tin vô hình đó được tôi gọi là “carnism”.

Carnism là hệ thống niềm tin mà ở đó việc ăn thịt những động vật nhất định được xem là hợp đạo đức và đúng đắn. Người ăn thịt không giống với những loài động vật ăn thịt. Những động vật ăn thịt phụ thuộc vào thịt để sinh tồn. Còn người ăn thịt không chỉ đơn thuần là những động vật ăn tạp. Chúng ta có khả năng tiêu hóa cả thực vật và thịt. “Động vật ăn tạp” là thuật ngữ mô tả về cấu tạo sinh học của một người. Người ăn thịt ăn thịt động vật không phải vì họ cần thịt, mà bởi vì họ lựa chọn điều đó, và sự lựa chọn luôn luôn bắt nguồn từ những niềm tin.

Một giáo viên tâm lý học và xã hội học đã tường thuật lại kết quả của những buổi để nói chuyện với các sinh viên về thái độ đối với động vật như thế này.

“Tôi dạy môn tâm lý học và xã hội học tại một trường đại học địa phương, và mỗi học kỳ, tôi dành một buổi để nói về thái độ đối với động vật. Tôi đã dạy hàng ngàn sinh viên, nhưng mỗi lần chúng tôi làm bài tập này thì cuộc thảo luận tiến hành theo một cách giống nhau, với những phản ứng giống nhau.

Đầu tiên, tôi yêu cầu sinh viên liệt kê những phẩm chất của chó và heo. Đối với chó, những tính từ thường bao gồm: “thông minh”, “đáng yêu”, “vui vẻ”, “bảo vệ” và đôi lúc là “nguy hiểm”. Còn heo thì “đầy mồ hôi”, “bẩn thỉu”, “ngu ngốc”, “béo”, “xấu xí”, “lười biếng”.

Tiếp theo, tôi yêu cầu sinh viên giải thích tại sao họ cảm nhận như vậy đối với mỗi loài. Nhìn chung, sinh viên thích và yêu chó. Cuối cùng, tôi yêu cầu họ mô tả mối quan hệ của họ với chó và heo. Tất nhiên, chó là bạn của chúng ta và là thành viên trong gia đình, và heo là thức ăn. Sau đây là những phản hồi của sinh viên với những câu hỏi của tôi:

Tại sao bạn nói heo lười biếng? Bởi vì chúng chỉ nằm suốt ngày.

Điều gì làm heo ngu ngốc? Chúng vốn như vậy.

Thực sự thì heo được xem là thông minh hơn chó.

Có phải tất cả các con heo đều xấu xí? Vâng. Vậy những con heo con thì thế nào? Những con heo con thì dễ thương.

Tại sao bạn nói heo ở bẩn? Vì chúng lăn dưới bùn. Bởi vì chúng thích sự bẩn thỉu. Chúng dơ bẩn.

Thực sự thì chúng lăn dưới bùn để làm mát khi trời nóng.

Chó có dơ bẩn không? Có, đôi lúc. Tại sao bạn không thêm từ “bẩn” vào danh sách của chó? Bởi vì chúng không phải luôn luôn bẩn thỉu. Chỉ đôi lúc thôi.

Heo thì luôn luôn bẩn thỉu? Vâng. Làm sao bạn biết điều này? Bởi vì nhìn chúng luôn luôn bẩn thỉu. Khi nào bạn nhìn thấy chúng? Tôi không biết. Qua tranh ảnh.

Không phải luôn luôn. Heo không phải luôn luôn ở bẩn.

Làm thế nào bạn biết chó có cảm xúc?

Con chó của tôi buồn khi tôi bị té.

Con chó của tôi luôn luôn có cái nhìn tội lỗi, trốn dưới gầm giường khi nó biết mình làm điều gì đó sai.

Còn heo thì sao? Bạn nghĩ heo có cảm xúc không? Chắc chắn có.

Bạn có nghĩ heo có những cảm xúc tương tự như chó? Có lẽ.

Thực sự thì hầu hết mọi người không biết điều này. Heo rất nhạy cảm, nó có những hành vi tự làm tổn thương khi bị bắt nhốt.

Bạn có nghĩ là heo cảm thấy đau đớn không?

Tất nhiên. Tất cả động vật đều cảm nhận được nỗi đau.

Tại sao chúng ta ăn thịt heo nhưng không ăn thịt chó? (Vì bài viết được dịch từ tài liệu nước ngoài nên mới có chuyện con người ăn thịt heo, không ăn thịt chó như Việt Nam mình các bạn nhé!) Vì thịt heo có mùi vị ngon. Bởi vì chó có nhân phẩm (personality). Bạn không thể ăn một thứ gì đó có nhân phẩm. Chúng có tên gọi, chúng là những cá thể.

Bạn có nghĩ heo cũng có nhân phẩm?

Bạn có thể cảm nhận như thế nào về heo nếu bạn nghĩ rằng chúng là những cá thể thông minh, nhạy cảm và có lẽ không lười biếng, tham ăn? Tôi có thể cảm thấy có lỗi khi ăn chúng.

Tại sao chúng ta ăn heo nhưng không ăn chó? Vì heo được nuôi để lấy thịt.

Tại sao chúng ta nuôi heo để ăn thịt? Tôi không biết. Tôi chưa bao giờ nghĩ về điều này. Tôi đoán, bởi vì đó là cách mọi việc diễn ra.

Phần lớn mọi người không ăn thịt những động vật mà họ xem chúng là thông minh (như cá heo), và thường tiêu thụ những loài mà họ tin là chúng không thông minh (như bò, gà). Nhiều người Mỹ tránh ăn những động vật mà họ xem là đáng yêu, dễ thương như thỏ, và thay vào đó họ ăn những loài được xem là xấu xí (như gà tây)”.

Như vậy, rõ ràng thói quen ăn thịt xuất phát từ những suy nghĩ sai lệch về động vật cũng như việc ăn thịt đã in sâu vào tâm trí của đa phần con người chúng ta. Chính vì như vậy mà hàng ngàn, ngàn triệu loài động vật lớn nhỏ đang bị sát hại hàng ngày để phục vụ cho bữa ăn của con người. Có đáng không khi chỉ vì lối tư duy thiếu khách quan, công bằng và sự yêu thương nửa vời đã cướp đi mạng sống của hàng ngàn sinh mạng đáng thương và yếu ớt?! Vui trên nỗi khổ đau của các loài động vật không phải là hành động nhân văn mang tính chất của một con người, thứ mà con người vẫn luôn đề cao, luôn tự hào và hướng tới. Một lần nữa mong các bạn, những ai còn ham muốn với những món ăn ngon từ thịt động vật, những ai vẫn nghĩ rằng ăn chay thì thế nọ thế kia thì hãy xem lại xem lối suy nghĩ của mình đã đúng đắn, xứng đáng với tinh thần của một con người, một động vật bậc cao hay chưa? Chẳng phải những người ăn chay chân chính là người cao thượng hay thánh nhân gì cả. Họ chỉ là những người muốn tìm lại công bằng ngay trong chính bản thân mình mà thôi.

Tham khảo: Sách “Why we love dogs, eat pigs, and wear cows” của Melanie Joy, Ph.D.

Nguồn: tamlyhoc.net

Leave a Comment